De context van de rellen in de Britse steden kan niet worden genegeerd

10 augustus 2011
Door Nina Power

"De mensen die de rellen in de Britse steden zonder meer veroordelen zouden er goed aan doen een toontje lager te zingen en eens te proberen het grote plaatje te zien"

Sinds de huidige Britse rechtse regeringscoalitie een jaar geleden aan de macht kwam heef Brittannië meerdere studentenprotesten meegemaakt, bezettingen van tientallen universiteiten, een groot aantal stakingen, een demonstratie van een half miljoen vakbondsleden en nu de rellen in de grote steden (voorafgegaan door eerdere rellen in Stoke, eerder dit jaar)

Al die gebeurtenissen hadden een andere aanleiding, maar al die gebeurtenissen vinden plaats tegen de achtergrond van keiharde besparingen. De regering weet heel goed dat hij een gok neemt, en dat zijn beleid het risico van massale onlusten met zich meebrengt van een orde van grootte die de Britten niet meer hebben gezien sinds de vroege jaren '80. Met jonge mensen in de straten van Tottenham, Edmonton, Brixton en andere plaatsen tijdens de afgelopen nachten kon de regering van David Cameron wel eens aan de vooravond staan van een langdurige en pijnlijke serie nederlagen.

Het beleid van het afgelopen jaar heeft wellicht de scheiding tussen de bezittende en de onteigende klasse op een extreme manier duidelijk gemaakt, maar de context voor de sociale onlusten gaat een stuk verder. Het doodschieten van Mark Duggan, waarvan we in tegenstelling tot eerdere berichten nu weten dat alleen de politie kogels heeft afgevuurd, is slechts de volgende treurige gebeurtenis in de lange geschiedenis van de Londense Metropolitan police en de manier waarop die gewone Londenaars behandelt - vooral die die horen bij een etnische minderheid - en vooral bepaalde wijken en individuen uitkiest voor observatie, preventief fouilleren en dagelijkse pesterijen.

Eén journalist schreef hoe verbaasd hij was dat zoveel mensen in Tottenham wisten wat het IPCC (Independent Police Complaints Commission, Z) was en dat ze er zoveel kritiek op hadden. Maar dat hoeft helemaal niemand te verbazen. Kijk alleen naar de cijfers van het aantal mensen dat de afgelopen tien jaar stierf in een politiecel (tenminste 333 sinds 1998 zonder één veroordeling van een politieagent) en het lijkt heel begrijpelijk dat de mensen vinden dat het IPCC en de rechtbanken vooral de politie beschermen in plaats van de burger.

Combineer het begrijpelijke wantrouwen en de afkeer van de politie - gebaseerd op ervaring - met grote armoede en enorme werkloosheid en het wordt duidelijk waarom mensen de straat op gaan. (Haringey, de gemeente waar Tottenham in ligt, heeft een werkloosheidsgraad die twee keer hoger ligt dan het Britse gemiddelde, met één vacature op 54 werkzoekenden).

De mensen die de rellen in de Britse steden zonder meer veroordelen zouden er goed aan doen een toontje lager te zingen en eens te proberen het grote plaatje te zien: een land waarin de rijkste 10% het honderd keer beter heeft dan de armsten, waar consumptie gebaseerd op krediet als jaren gestimuleerd wordt als zijnde de oplossing voor een verschrompelende economie en waar - volgens het OESO - de sociale mobiliteit slechter is dan in elk ander ontwikkelingsland.

Het is zoals Richard Wilkinson en Kate Pickett het stellen in The Spirit Level: "Waarom gelijkheid beter is voor iedereen. Fenomenen die over het algemeen worden omschreven als "sociale problemen" (criminaliteit, slechte gezondheid, detentie, psychische problemen) komen veel meer voor in ongelijke samenlevingen dan in maatschappijen met een eerlijkere economische verdeling en een minder grote kloof tussen rijk en arm. Tientallen jaren van individualisme, concurrentie en door de staat aangemoedigd egoïsme - gecombineerd met een systematische vernietiging van de vakbonden en een steeds toenemende criminalisering van dissidentie - hebben van Brittannië een van de meest ongelijke landen in de Westerse wereld gemaakt.

Beelden van brandende huizen en auto's en geplunderde winkels zijn misschien spectaculair voer voor de rusteloze media, altijd geil op nieuwe verhalen en verse groepen om zwart te maken, maar we zullen helemaal niets begrijpen van deze gebeurtenissen wanneer we de voorgeschiedenis en de context waarin ze gebeuren negeren.

***

Vertaling© uit het Engels door Arjan Plantinga